Do czego służy klucz dynamometryczny?

Klucz dynamometryczny stosowany jest głównie w technice motoryzacyjnej oraz wszędzie, gdzie producent określił wymagany moment dokręcenia złącza. Dzięki możliwości ustawienia żądanego momentu obrotowego ma się gwarancję optymalnego dokręcenia danego elementu zgodnie z zaleceniami producenta. Jednocześnie minimalizowane jest niemal do zera ryzyko uszkodzenia części złącznych gwintowanych, ponieważ moment połączenia jest dopasowany do rodzaju materiału oraz wytrzymałości śruby i nakrętki. Dlatego właśnie klucz dynamometryczny do dokręcania śrub nadaje się wręcz idealnie!

Czym jest moment dokręcania śrub?

Co oznacza tajemniczo brzmiące określenie „moment dokręcania śruby”?  Jest to siła osiągana na końcu ramienia dźwigni, wytwarzająca odpowiednie naprężenie wstępne w złączu śrubowym. Jeśli naprężenie to byłoby zbyt małe, złącze mogłoby się poluzować lub drgać. Przy nadmiernym naprężeniu złącze może po prostu pękną. Dlatego odpowiednio dobrany moment dokręcania śruby zagwarantuje optymalne działania złącza śrubowego. A mówiąc krócej – moment dokręcenia śruby to po prostu odpowiednio dobrana siła dokręcenia. Zakres momentu wyrażany jest w jednostkach Nm (niutonometr).

Rodzaje kluczy dynamometrycznych

Klucze dynamometryczne dzielą się ogólnie na cztery rodzaje:

• Klucze dynamometryczne nastawne – jest to klucz z rękojeścią obrotową i wymienną grzechotką, który wyposażono w czytelną, stałą podziałkę. Bardzo często taki klucz zostaje zablokowany po regulacji, dzięki brak ryzyka przypadkowego rozregulowania.
• Klucze dynamometryczne elektroniczne – działa podobnie, jak klucz nastawny, jednak dzięki zastosowaniu części rozwiązań elektronicznych, praca jest znacznie ułatwiona. Niewielki wyświetlacz z przyciskami regulacji pozwalają na wstępne nastawienie wartości momentu dokręcania, a w zależności od modelu można zapamiętać nawet do 250 wartości. Klucz dynamometryczny elektroniczny może mieć także inne praktyczne rozwiązania, jak np. diody LED, które pozwalają na doskonałe oświetlenie wyświetlacza.
• Klucze dynamometryczne ze stałym momentem – są to klucze, w których moment dokręcania został ustawiony fabrycznie. Klucz tego typu jest przystosowany do przykręcania, jak i dokręcania. Osiągnięcie ustalonego momentu obwieszcza kliknięcie. Dzięki temu można przerwać pracę i nie narażać złącza na uszkodzenie.
• Wkrętaki dynamometryczne – w tym narzędziu moment dokręcania możesz wygodnie ustawić przez pokrętło zintegrowane z rękojeścią. Końcówka wkrętaka jest gniazdem na bity, a powierzchnia pierścienia jest delikatnie ząbkowana, co pozwala na uniknięcie poślizgu palców. Wkrętak również wyposażony jest w skalę, dzięki czemu można w każdej chwili sprawdzić nastawiony moment. Zwalnianie blokady następuje automatycznie po osiągnięciu pożądanego.

Jaki klucz dynamometryczny będzie najlepszy w zależności od  zastosowania?

Tak, jak i inne narzędzia warsztatowe, tak i klucze dynamometryczne mają swoje optymalne zastosowanie do konkretnych celów. Do zastosowań dla amatorów nie będzie potrzebny np. klucz dynamometryczny elektroniczny – wystarczy zwykły, płaski o momencie obrotowym 0-20 Nm. W przypadku samochodu, a zwłaszcza opon, klucz dynamometryczny płaski nie będzie wystarczający – wtedy sięgnijmy po elektroniczny.  Dobrze, aby Nm sięgało do 200.

Jeśli chodzi o marki kluczy, to zarówno wśród użytkowników prywatnych, jak i zawodowców, szczególnie cenione są klucze Facom, Gedore, Wera Tools, Knipex, Promat, Expro, Hazet. Są to klucze profesjonalne, których jakość nigdy nie zawodzi. Warto się nimi zainteresować.